Jim Thompsonen ‘The Grifters’ eta Dolores Redondoren ‘Hezurren ondarea’ | Iraitz Ugalde

http://www.ivoox.com/iraitz-ugalde-jim-thompsonen-the-grifters-eta-dolores_md_2802056_1.mp3″ Ir a descargar

“Elizondoko isiltasun hark existitzen ez zen bake bat aldarrikatzen zuen, lur azalaren azpitik irakiten zegoen baretasun bat, laba goriko erreka bat balebil bezala Baztan errekaren parean leku hartako bizilagunei su-leizetik beretik goraka doan energía teluriko bat kutsatzeko”.

Horrelako misterioak biltzen ditu bere baitan Hezurren ondareak, Dolores Redondoren bigarren eleberriak. Zaindari ikusezinari jarraipena ematera dator Baztango trilogía osatuko duten hiru liburuetan bigarrena. Fernando Rey eta Mikel Vilchesek euskaratu dute. Argitaratu orduko hamaika hizkuntzatara itzulia izateaz gain, aurki egingo du zinemarako saltoa. Amaia Salazar ispektoreburua eliza baten profanazioa eta jarraian gertatu diren zenbait hilketa ikertzera dator bere jaioterrira. Baztango behelainoa eta egurats umela ezkutaleku ezinhobea dira, ordea, basoko piztia, iraganeko mamu eta zomorro psikopatentzat. Eta banaka behaztopatuko da hauetariko bakoitzarekin. Krimen guztiak erlazionatuta daudela demostratzeko ahaleginean, agoteek, euskal mitologiak, indarkeria matxistak, kristautasunak, tradizioak eta familiak bat egiten duten zurrunbilo sakonaren erdian aurkituko da. Eta zailtasun personal oro gainditu beharko du kasua ebaztera iristeko. Polizia gisa atzean ez geratzeko oilartzen, ama berriaren inseguridadeetan amiltzen, erdi sorgina duen izeba zaharrarekiko tratuan eta umea zenetik ama zoroari dion izu sakona menderatu nahian ikusiko dugu Amaia. Kasua argituagatik, kostako zaio bere barne-korapilo guztiak askatzea.

Jim Thompsonek 1963an idatzi zuen The Grifters eleberria, estatubatuarraren beste zenbait nobelaren antzera Miel Anjel Elustondok euskarara ekarri duena, Litxarreroak izenpean. Nobela zikina eta azkarra da, ez kasualitatez, 1990ean Stephen Frears-ek pantaila handira eraman zuena. Iruzurgileak eta soziopatak izan ohi dira Thompsonen nobeletako pertsonaiak. Halakoxea da Roy Dillon. Bere amak hamalau urte zituela jaio zen. Umea izan berritan alargunduata, neska gaztearen jarrera “arreba zahar berekoiak neba txiki ernegagarriarekin duena”ren antzekoa izan zen. Haurtzaro zakarrak hiriko oihanean bizirauten irakatsia diola ohartzeke, ahal bezain laster urrunduko da Roy amaren ondotik. Ez du sustrai sakonik inon botako. Jendeak oroit dezakeen nabarmenkeria oro saihestuko du. “Hartu eta aire!” filosofiarekin aberastuz (eta aldi berean pobretuz), ingurukoei ahal duen guztia lapurtu eta dagoen tokitik ospa eginez emango ditu urteak. Gipoi baten ondorioz larri dagoen unean, ama berriro agertuko da bere bizitzan. Apur bat ahul eta gizaki, bere inguruaren kontrola galduz joango da Roy. Eta indartzen denerako, urteetako bizimoduak gaina hartua izango dio. Merezi duen azkenburukoaz ixten du nobela Thompsonek, liburu osoan nabaria den azerikeria goi mailaraino eramanez.

Hezurren ondarea, krimena eta afera poliziakoak Baztango lurretan gauzatuak; Litxarreroak, nobela beltz amerikanoaren poltsikoko lagina. Gaurko bi proposamenak akzio apur baten gogoz daudenentzat.

Advertisements

One thought on “Jim Thompsonen ‘The Grifters’ eta Dolores Redondoren ‘Hezurren ondarea’ | Iraitz Ugalde

  1. Nere postekin loturak: 23. Euskal itzulpengintzako aferak | Obabako Testiguak

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s