Preso nago | Iraitz Ugalde

http://www.ivoox.com/preso-nago_md_2410028_1.mp3″ Ir a descargar

2002an sortu zenetik Ataramiñe elkarteak Euskal errepresaliatu politikoen literatura koadernoak izenburupean Euskal Presoen testuak biltzen dituen urtekaria ateratzen du Durangoko Azokan. Horrez gain, askotariko sorkuntza lanak argitaratu ditu, poesia nahiz komiki, musika edota ipuin, preso dauden sortzaileek euren plaza izan dezaten. Gisa honetara ikusi dute argia gaur hizpide izango ditugun komiki liburuxkek.

Irribarrez apur bat libreago dio 2010ean Mikel Orbegozok argitaratu zuen ‘Preso nago’ komikiko lehen marrazkiak. Filosofia horrekin berberarekin dator aurtengoan ere Intxaurrondokoa ‘Preso nago 2’ lanarekin aurreko ale hari segida ematera.

Izan liteke lau hormen artean egositako bakardadearen aterabide naturala, asperdurari forma emateko modu bat, klaustrofobiaren aurkako terapia kreatiboa edota edozein gizakik berezkoa duen adierazteko nahia. Izan liteke gustoz edo halabeharrez eginiko zerbait. Edo guztiaren nahastura. Kontua da Mikel Orbegozok bere-beretik sortu duenak gauzatze aparta izan duela.

Hondoratuta egonda urari oxigenoa erauzteko gaitasuna, horretatik asko erakusten du Orbegozok. Eta positibitate hori transmititzen asmatzen du. Hain estimulu gutxi eskaintzen dituen unibertso mugatutik kolore biziz bete ditu orriak. Biñeta batean irudikatzen duen matriuxkan bezala: espetxean moduloa, moduloan zelda, zeldan pertsona, eta pertsonarengan baloreak. Mundu bat. Irudimenaren infinitua, hormez ulertzen ez duena, sorkuntzak ilustratzen duelarik zeldako itzala.

Argazki latzak karikatura sinpatiko bilakatzen ditu, pintatzen duen eskuak koloretan pentsatzen baitu. Umore beltzetik badu zerbait (funtzionaria presoekin non dago pelotatxoa jolasera jostatzen denekoa), ideia surrealistaren bat ere bai tarteko (oinpeetan jaiotako sustraien bitartez presoek euren herriko festetako herri bazkarietan bapo jaten dutenekoa).

Euskara eta gaztelania tartekatzen dira, pertsonaia bakoitzaren rollari dagokion hizkuntza erabiliz. Naturalak dira egoerak. Bi komiki lanetan kartzelan koexistitzen duten bi espezieren arteko elkarbizitzaren pasadizoak dira nagusi. Badaude presoen argazkiekiko aferari, Euskal Preso Politikoen Kolektiboari eta preso gaixoen problematikari eskainitako atalak ere.

Marrazkiak sinpleak dira baina badakite hizketan. Kontakizunetariko asko samurrak dira, elkartasuna samurra baita. Hala ere, kartzelako dinamika errutinarioari zorrotz ateratzen dio punta, bertako kontraesanak parodiatuz eta duintasunaren definizio praktikoak emanez.

Aise irakurtzeko komiki atseginak beraz, gaurkoan, sensibilitate handiz baina irribarrea ere lapurtzeko moduan idatziak.

Advertisements

2 thoughts on “Preso nago | Iraitz Ugalde

  1. Nere postekin loturak: 14. Literatura Eskola | Obabako Testiguak

  2. Nere postekin loturak: Obabako Testiguak #14 Literatura eskolak 10 urte

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s