Harresi arrastoak | Gorka Gurrutxaga

Ezer ulertzen ez zuen garaia, orori harriduraz behatzen ziona, joana bada ere, koxkortua jada, 8 urte amaren sabeletik ihes egin zuela mundura, badira gauza batzuk oraindik ondo ulertzen ez dituenak, eta euretako batek goibel dauka. Gaur egingo dio aitonari itauna, tristura ahaztu ezean,  zergatia jakiteko bederen.

Autoan doaz aita-amak eta semea, bi iganderoko ohituraz aiton-amonen etxera bazkaritara. Charlottenburgetik Friedrichshainerako bidean, Berlin hegalez hegal zeharkatzen dute, mendetik ekira. Haurra harritu egiten da bidaia bakoitzean bidean ikusten dituen kontrasteez. Etxeinguruko Zara, Mc Donald’s eta abarrak, desagertu ez arren, hurritu egiten dira nabarmen aiton-amonenera heldu orduko. Eraikinak handiagoak dira, edo handientsuagoak behintzat. Eta geometrikoak. Hiribideak luze eta zabal. Akaso trajedun gutxiago ibilitzen da inguru hauetan, ilea kolore fosforeszentez margoturiko gehiago, eta zakur saldoa lagun, haiek lotzekoez gain soinean kate ugari duen jendea.

Aitak beti esaten dio Oberbaumbrücke igarotzen ari direla, behiala harresi bat izan zenaren arrastorik luzeena gelditzen dela han ezkerretara. Aitak kontatzen dion moduagatik, garai iluntzat dauka semeak harresiaren hura. Zail zaio ordea orain hain koloretsu ikusten duena, koadro erraldoi bat bailitzan, sasoi beltz batekin lotzea. Zubia zeharkatzen duten bakoitzeko errepikatzen dio euren ekialdeko anaiek altxa zutela harresi hori, eurengandik bereizi nahiez, eurek, mendebaldekoek, zer ikusirik ez balute bezala murruaren eraikitzean. “Haiek ziren gugandik bereizi nahi zutenak. Guk ez genituen gorroto, ongietorriak ziren gurean, eta asko eta asko gugana etorri ziren, gobernuagandik ihes askatasun bila. Eta horrexegatik eraiki zuten horma, beldur baitziren ez ote zien jende gehiegik alde egingo gurerantz”. Are nahasarazten duena, gaiztotzat deskribatzen dituen haiei anai eta ez etsai deitzen diela.

Aitonak atea ireki orduko muxu bat eman ohi dio bilobari, eskuaz kaskoa laztantzen dion bitartean. Amona izaten da hurrena, hura sukaldean izaten baita lanpetuta, senarrari utziz atea irekitzeko betebeharra edo ohorea, gauzak nola ikusi. Mahaira esertzen dira saltoan, jana hoztuko den beldur, eta gosez, halakoetan gosaldu gabe joaten baitira, jakinaren gainean nahikoa izango dutela gero ere sabela betetzeko.

Gaurkoan haragia prestatu du saltsan, patata pure batez lagundua, eta aza hartzituz. Postrerako txokolatetxo batzuk eta gabonetan soberan izandako Spekulatius-ak. Eta kafearekin batera betiko leloak, eta bere bi eredu handi horiek, handi ikusten baititu oraindik, eztabaida sutsu xamarrean, zeinaren eraginez etxeko bi emakumeek atzeko gelara eramaten zuten giro nahasitik babestu nahiez; aspaldian gehiago egiten ez dutena, koxkortua delako edo aitonak eskatuta, bilobak herriaren historia jakin behar duela defendatuz.

Aitonak esaten du eurek bizi ziren tokian ez zegoela langabeturik, ez zela beldurrik izaten hurrengo egunean lanetik kaleratua izateko, ez eta hurrengo egunez tripa betetzeko aukera izango zuten larritasunik ere. Antzeko jakiak beti, baina mahaia beterik. Aitak berriz, lana baietz baina askatasunik ez zeukatela batere, estatuak programatuta bizi zirela, ezin zutela aukera egin txokolatea edo laranjak meriendatzeko, ez baitzen ez batik eta besterik oro har, eta izatekotan, bietako bat besterik ez. Horiek ez direla ezinbesteko gauzak aitonak, badirela behar primitiboagoak eta horiek aserik izatea dela balio duena. Eurek hala izan zituzten urte luzez, hezkuntza, osasungintza… Ez zutela aukerarik nork gobernatuko zituen erabakitzeko ere, atzera aitak. Eta aitonak ea ondo funtzionatzen duen gizarte batean gobernaririk behar ote den. Aitak hitza: arropak ere denek berdinak zituztela, ez zela norbanakoa aintzat hartzen, talde sentimenduak suntsitu egiten zituela norbanakoaren berezitasunak, eta halako gizarte batek beldurgarriaz gain aspergarria izan behar duela. Nahiago duela hori, multinazionalen inperioan lepoa estu, arnasestuka bizi baino, aitonak.

Ez du askoz gehiagorako ematen eztabaidak, arratsaldeko bostak izaten direnez gero bietako batek azken hitza bota duenean, etxeratzeko ordua biharamunean eskolara eta gurasoak lanera joan beharra medio. Azken hitza nork bota egunaren araberakoa da, batzuetan aita izaten da, eta autoan doazelarik “gaurkoan ahoa itxita utzi dut zure aita egoskor hori” esaten dio amari. Bestelakorik gertatu bada, mutu egin ohi du itzulerako bidaia.

Haurra noraezean uzten dute eztabaida hauek. Ez daki zeini eman arrazoia, ez daki zeinen alde jarri, askoz errazago zaio hautu hori egitea lagunekin eztabaidan. Orduan etxekoaren alde egiten du beti, dela aita dela aitona, baina kasu honetan biak senideak izanik, ez daki gorri ala urdin. Ohartzen da biek ala biek esaten dituztela nahiko arrazoizko gauzak, eta iruditzen zaio, ez ote dauden, aita eta aitona, uste dutena baino gertuago euren iritzietan. Baina agian umea delako da hori, oraindik ez dituelako ondo ulertzen zehaztasun guztiak. Argi daukana ordea zera da, goibel daukala aitaren eta aitonaren arteko ezinikusiak. Gainera bada gauza bat oraindik ulertzen ez duena, eta etxeratu aurretik itauna egin behar dio gaur aitonari, tristura ahaztu ezean, zergatia jakiteko behintzat, eta galdetu zergatik ez den inoiz etorri euren etxera bazkaritara.

Advertisements

One thought on “Harresi arrastoak | Gorka Gurrutxaga

  1. Nere postekin loturak: 3. Arantxa Urretabizkaia | Obabako Testiguak

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s